Roger Zelazny „Dilvish przeklęty” – okładka
Tytuł oryginału: Dilvish, The Damned (w książce brak tytułu oryginału, strona redakcyjna jest pusta)
Przekład: nieznany (w książce nie podano nazwiska tłumacza, encyklopedia fantastyki[1] podaję, że przekład jest autorstwa Jarosława Kotarskiego, ale tłumaczenie tej książki różni się od wydania z roku 1985)
Rok wydania oryginału: 1982
Rok polskiego (klubowego) wydania: 1989-1990 (encyklopediafantastyki.pl podaje 1987[1])
Liczba stron: 214
Seria: Mistrzowie Fantastyki • 6
Projekt znaku graficznego (serii): Dariusz Chojnacki
Książka składa się z 11 opowiadań już wcześniej wydanych klubowo – w roku 1985 „Dilvish przeklęty” ukazał się w dwóch częściach, w dwóch zeszytach. Te opowiadania to:
- Przeklęty Dilvish
- Pieśń Thelindy
- Dzwony Shoredan
- Rycerz Merythy
- Dobra Aache
- Podzielone miasto
- Biała Bestia
- Lodowa Wieża
- Diabeł i tancerka
- Ogród krwi
- Przeklęty Dilvish
Pierwsze opowiadanie w wydaniu Rebisu z roku 1991 nosi tytuł „Droga do Dilfaru” („Passage to Dilfar”), w wydaniach klubowych były dwa opowiadania pod tym samym tytułem (pierwsze i ostatnie).
Kim jest Delvish i dlaczego jest przeklęty?
Dilvish jest potomkiem zarówno elfów, jak i ludzi, potomkiem znamienitego elfiego rodu oraz „Ludzkiego Domu, który został strącony”, pozbawionego godności parowskiej za zmieszanie krwi elfiej i ludzkiej. Setki lat przed główną osią wydarzeń natrafia na mroczny rytuał odprawiany przez czarnoksiężnika Jeleraka, który składa w ofierze ludzką dziewczynę. Próbuje powstrzymać obrzęd, lecz zostaje zamieniony w kamień, a jego dusza zostaje strącona do Piekła. Jego ciało staje się posągiem i przez wiele dziesięcioleci stoi na placu pobliskiego miasta, które niegdyś ocalił przed wrogimi najeźdźcami. Gdy miasto ponownie potrzebuje bohatera, niedola jego mieszkańców umożliwia Dilvishowi uzyskanie przejścia potrzebnego do ucieczki z Piekła. Powraca do świata żywych wraz ze swoim rumakiem, metalicznym demonicznym koniem Blackiem, oraz palącym pragnieniem zemsty na Jeleraku, lecz najpierw musi odeprzeć atak na zagrożone miasto. Następnie Dilvish udaje się, by wezwać Shoredanów – przeklęty lud związany z jego rodem. Poszukując Jeleraka w Wieży Lodu, odnajduje tam uwięzionego ucznia czarnoksiężnika oraz jego siostrę. Oboje są przekonani, że Dilvish jest sługą Jeleraka, wysłanym, by ich zabić.[2]
O czym są opowiadania zamieszczone w tym tomie?
Opowiadanie rozpoczynające książkę przedstawia Dilvisha uciekającego z przegranej bitwy. On oraz jego żelazny koń, Black, są jedynymi ocalałymi z natarcia armii Lilisha, Pułkownika Zachodu. W drodze do miasta Dilfar Dilvish jest atakowany przez coraz potężniejszych wrogów, którzy próbują go powstrzymać. Pojawiają się kusznicy, gwiazdy śmierci oraz człowiek w rzekomo nieprzeniknionej zbroi.
Kolejne opowiadania, „Pieśń Thelindy”, „Dzwony Shoredan”, „Rycerz Merythy”, „Dobra Aache” (w tłumaczeniu Rebisu „Królestwo Aache”) oraz „Podzielone miasto”, opowiadają o podróży Dilvisha, którego celem jest zebranie przeklętej armii do walki z Pułkownikiem Zachodu. Po drodze do Rahoringhast i z powrotem, skąd może przyzwać armię, bohater napotyka rozmaite zła oraz dziwne, niepokojące wydarzenia.
Pozostałe opowiadania, „Biała Bestia”, „Lodowa Wieża”, „Diabeł i tancerka”, „Ogród krwi” oraz „Przeklęty Dilvish”, opisują wędrowną podróż Dilvisha w poszukiwaniu Jeleraka, którego pragnie odnaleźć i zniszczyć. Są one wyraźnie lepsze od wcześniejszych tekstów.
Opowiadania te mają wiele zalet. Pełne złowrogich kapłanów, nawiedzonych zamków i świątyń, niosą ze sobą silny klimat charakterystyczny dla twórczości Clarka Ashtona Smitha. Epizodyczna struktura książki nadaje jej senny, niemal oniryczny charakter — wydarzenia po prostu się dzieją, zostają rozwiązane, po czym następują kolejne. Losowość zdarzeń sprawia, że nie sposób przewidzieć, co wydarzy się dalej. Czytelnik może zakładać, że dojdzie do bezpośredniego starcia z Pułkownikiem Zachodu oraz ostatecznej konfrontacji z Jelerakiem, lecz to, z czym Dilvish będzie musiał walczyć po drodze, pozostaje całkowitą niewiadomą.
Dilvish jest bohaterem angażującym. Początkowo niekoniecznie, lecz w miarę rozwoju opowiadań staje się coraz bardziej błyskotliwy i ukazuje się jako człowiek o dobrym, wręcz szlachetnym sercu, gotowy narażać się dla innych. W przeciwieństwie do emocjonalnie wyniszczonych, pogrążonych w ponurości bohaterów Moorcocka, dwieście lat potępienia nie złamały psychiki Dilvisha, choć uczyniły go całkowicie skoncentrowanym na tropieniu Jeleraka.
Przygody Dilvisha rozgrywają się w świecie, który można określić mianem praprzestrzeni fantasy. Jest to rzeczywistość tworzona przez autorów takich jak E.R. Eddison czy Lord Dunsany, zanim Tolkien i Howard ukształtowali wzorce, które do dziś są — często nadmiernie — wykorzystywane. Nazwy ludzi i miejsc nie nawiązują do historii, a źródła opowieści są bliższe baśniom i snom niż starannie skonstruowanym, przesadnie rozbudowanym fabułom współczesnych tomów fantasy. Uniwersum Dilvisha jest znacznie bardziej nieokreślone niż Śródziemie, nie mówiąc już o naszym świecie. Wszystko może się wydarzyć i, dopóki autor ma kolejny pomysł, rzeczywiście się wydarza.
Kolejne przygody Dilvisha można znaleźć w „Krainie zmian” – książce również wydanej klubowo, więc przed nami.
Od przeczytania „Alei potępienia” byłem fanem Roger Zelaznego. Pierwsze kroniki Amber czytałem kilka razy. Miał na swoim koncie dzieła wyśmienite (np. „Stwory światła i ciemności”), ale miewał też słabe (np. „Oko kota”).
Poniżej zdjęcia omawianej książki – na niekorzyść wybija się pusty grzbiet.
Roger Zelazny „Dilvish przeklęty” – pierwsza strona
Roger Zelazny „Dilvish przeklęty” – druga strona
Roger Zelazny „Dilvish przeklęty” – strona tytułowa
Roger Zelazny „Dilvish przeklęty” – pierwsza strona opowieści
Roger Zelazny „Dilvish przeklęty” – ostatnia strona opowieści
Roger Zelazny „Dilvish przeklęty” – spis treści
„Dilvish przeklęty” – grzbiet
Roger Zelazny „Dilvish przeklęty” – czwarta strona okładki
Na tym kończę omawianie serii Mistrzowie Fantastyki, o której to serii nie mam zbyt dobrej opinii – więc może już być tylko lepiej. Chcecie się podzielić swoimi uwagami – piszcie.
[1] https://www.encyklopediafantastyki.pl/index.php?title=Dilvish_Przekl%C4%99ty
[2] https://en.wikipedia.org/wiki/Dilvish,_the_Damned